Het stadsleven in Congo

DSC02886

Het Wiels, Centrum voor Hedendaagse Kunst, is een favoriet. Niet alleen omdat ik een tijdje in de wijk woonde en het daar prettig vond, met het modernistische gebouw van de voormalige brouwerij Wielemans-Ceuppens steeds op de achtergrond van m’n dagdagelijkse beslommeringen. Vooral omdat ik er vorig jaar zo genoot van het tentoonstellingsproject Work/Travail/Arbeid van Anne Teresa De Keersmaecker. Wat was dat een intens mooie tentoonstelling! Het was dan ook met hoge verwachtingen dat ik naar de huidige tijdelijke tentoonstelling trok.
En die verwachtingen werden helemaal ingelost. Sammy Baloji, een Congolese visueel kunstenaar, en Filip De Boeck, een antropoloog verbonden aan KULeuven, zijn beiden gefascineerd door de Congolese grootstad. Samen gingen ze op een fotografische, filmische en etnografische ontdekkingstocht van Kinshasa. Ze hadden daarbij vooral aandacht voor plekken die belangrijk zijn maar vaak nauwelijks zichtbaar, zoals openbare gebouwen, begraafplaatsen en nieuwe bouwprojecten.

DSC02879
De problematiek die centraal staat in hun werk is de relatie tussen postkoloniaal verleden, chaotisch heden en toekomstutopie. Dat klinkt allemaal nogal theoretisch, maar de onderstaande foto van de toren is een mooi voorbeeld van hoe de Congolese stedelingen betekenis geven aan die relatie. Die toren doet ons misschien glimlachen wegens haar ‘bricolage’ aspect, maar voor de Congolezen gaat het om een hedendaagse herinterpretatie van het koloniale erfgoed. De man die de toren oprichtte, liet zich immers inspireren door het torengebouw van de handelsmaatschappij Forescom, een van de mijlpalen van Belgische koloniale architectuur. En zoals elke wolkenkrabber is ook deze toren een toekomstutopie, waarbij de oprichter droomt van zonnepanelen en kantoorruimtes om te verhuren.

m1280x1024
The Tower, Municipality of Limete, Kinshasa, 2015. Foto: Sammy Baloji

Deze tentoonstelling is geweldig interessant. De foto’s zijn krachtig en vaak tragikomisch, maar om hun betekenis volledig te begrijpen is het belangrijk om de tijd te nemen de teksten te lezen in de brochure die aan het begin van het parcours te vinden is. Anders tonen de foto’s van de begraafplaats van Kintambo gewoon een aantal stoere mannen voor, achter of zelfs op een grafsteen. Terwijl de tekst uitlegt dat zij in de sloppenwijken rond de begraafplaats wonen, en hoe de grens tussen begraafplaats en woonplaats, tussen doden en levenden vervaagt. Dat zij er nog steeds hun doden begraven, terwijl dat eigenlijk niet meer mag. En hoe een begraafplaats zo voor de stedelingen een plek van rebellie werd.


DSC02880


Praktisch: 
Het Wiels is gemakkelijk en snel te bereiken vanuit het station Brussel Zuid (bus 32, 49, 50). Het museum is open van dinsdag tot zondag, van 11h tot 18h, en elke 1e en 3e zondag van de maand t.e.m 21h. Een toegangskaartje kost 10 euro, maar er zijn kortingen voor werkzoekenden, studenten, etc. Op 14 augustus volgt nog de filmvertoning ‘Cemetery State’, waarin Filip De Boeck ons meeneemt naar de begraafplaats van Kintambo.

DSC02875

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *